• MASAK’a yasa dışı kullanılan banka ve kripto hesaplarını anlık izleme, dondurma ve kapatma yetkisi verilmesi öngörülüyor.
• Düzenleme, yasa dışı bahis ve kara para aklamada kullanılan “kiralık hesaplar”ı hedefliyor; 11. Yargı Paketi kapsamında Meclis’e sunulacak.
• Türkiye, FATF gri listesinden çıkış sonrası uluslararası standartlara uyum için yeni adımlar atıyor.
MASAK’a Anlık Takip, Dondurma Yetkisi ve Gri Liste
Türkiye, kara para aklama ve yasa dışı mali faaliyetlerle mücadelede kritik bir adım atmaya hazırlanıyor. Mali Suçları Araştırma Kurulu’na (MASAK) banka ve kripto hesaplarını anlık izleme, şüpheli hareketlerde dondurma ve gerekirse kapatma yetkisi verilmesi planlanıyor. Düzenleme, özellikle yasa dışı bahis ve kara para aklamada kullanılan “kiralık hesaplar”a karşı doğrudan müdahale hedefliyor.
Yeni yetki çerçevesinde MASAK, mobil bankacılık hizmetlerini geçici olarak askıya alabilecek, işlemlere limit koyabilecek ve suçla bağlantılı olduğu tespit edilen kripto adreslerini kara listeye alabilecek. Böylece, hem bankacılık sistemi hem de kripto varlık piyasası daha sıkı bir gözetim altına alınacak.
Türkiye, Mali Eylem Görev Gücü (FATF) tarafından 2021’de kara para aklama ve terör finansmanıyla mücadeledeki eksikleri nedeniyle “gri liste”ye alınmıştı. Haziran 2024’te gri listeden çıkan Türkiye, şimdi uluslararası standartlara uyumlu kalıcı mekanizmaları hayata geçirmek istiyor.
NTV’nin haberine göre, yeni düzenleme kapsamında “Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun” yeniden ele alınacak. Özellikle şüpheli işlem bildirimine dair hükümler anlık takip sistemine uyarlanacak. Bankalar ve finans kurumları, MASAK’ın gelişmiş teknolojileri üzerinden şüpheli işlemleri saniyeler içinde paylaşacak. Bu yapı, yalnızca takip kapasitesini değil, aynı zamanda hızlı müdahaleyi de yasal zemine oturtacak.
Kaynağı belirsiz fon girişleri veya kişinin mali kapasitesini aşan olağandışı hesap hareketleri, anlık olarak MASAK radarına takılacak. Gerekli görüldüğünde, hesapların dondurulması için doğrudan işlem yapılabilecek.
Ekonomi ve Piyasalar İçin Anlamı
Yeni yetkiler, Türkiye’nin hem finansal istikrarını hem de uluslararası güvenilirliğini artırma çabasının parçası. Özellikle yasa dışı bahis, kara para aklama ve kayıt dışı fon hareketleriyle mücadelede, teknolojik altyapı ve yasal yetkinin aynı anda devreye girmesi hedefleniyor.
Bunun ekonomi tarafındaki yansımaları çok katmanlı olacak:
- Bankacılık sistemi: MASAK’ın anlık izleme kapasitesi, bankaların risk yönetimi üzerindeki baskıyı artıracak. Kredi kuruluşları daha sıkı uyum denetimlerine tabi olacak.
- Kripto piyasası: Kara listeye alınabilecek adresler, Türkiye’de faaliyet gösteren kripto platformları için yeni uyum yükümlülükleri getirecek. Bu durum, hem şeffaflığı artıracak hem de regülasyon maliyetlerini yükseltecek.
- Yatırımcı algısı: FATF standartlarına uyum, Türkiye’nin küresel finansal sistemdeki güvenilirliğini pekiştirecek. Gri listeden çıkış sonrası kalıcı bir yapının kurulması, doğrudan yabancı yatırımcılar için risk algısını azaltabilir.
Sonuç olarak, MASAK’a verilmesi planlanan yeni yetkiler yalnızca teknik bir düzenleme değil; aynı zamanda Türkiye’nin uluslararası finansal entegrasyonunda bir güven tazeleme adımı niteliği taşıyor. Ancak bu düzenlemenin uygulama aşamasında hesap sahiplerinin hakları ile mali sistemdeki güven dengesi arasındaki çizginin dikkatle korunması gerekecek.
Yeni yasal çerçevenin, Ekim ayında Meclis’e sunulması ve 11. Yargı Paketi içinde görüşülmesi bekleniyor. Bu da önümüzdeki dönemde Meclis gündeminde ekonomiyle bağlantılı en kritik başlıklardan biri olacak.
