- Merkez Bankası’nın Ağustos konut fiyat endeksi %2,5 arttı, Betam’ın raporuna göre ise artış %2’nin biraz altında kaldı; yıllık bazda ortalama fiyat artışı %31,4 ile resmi enflasyona paralel seyrediyor.
- Reel anlamda konut ve kira fiyatlarında düşüş yaşanırken, şehirler arasında ciddi ayrışmalar dikkat çekiyor: Diyarbakır konutta, Mardin ve Şanlıurfa kirada ilk sırada.
- Gaziantep, Eskişehir ve Malatya gibi şehirlerde ise artış oranları %11–16 bandına kadar geriledi; bölgesel dinamikler ve ekonomik krizler fiyatları sınırlıyor.
Konut Fiyatlarında Reel Düşüş
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın açıkladığı Ağustos verilerine göre konut fiyat endeksi aylık %2,5 yükseldi. Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi (Betam) ise kendi ölçümünde fiyat artışının %2’nin biraz altında olduğunu duyurdu. Bu fark, fiyatların enflasyona göre ya biraz üzerinde ya da biraz altında hareket ettiğini gösteriyor.
Yıllık bazda tablo daha net: Konut fiyat artışı %31,4 seviyesinde. Resmi enflasyon da benzer düzeylerde seyrettiği için reel anlamda konut fiyatlarında düşüş yaşandığı anlaşılıyor. Türkiye’de son iki yılda görülen sert yükselişlerin aksine artık konut piyasasında belirgin bir durgunluk öne çıkıyor.
Kira Artışlarında Büyük Ayrışma
Betam’ın Ağustos ayı kira raporuna göre, son bir yılda Türkiye genelinde ortalama kira artışı %30 civarında kaldı. Bu oran hem resmi enflasyonun hem de piyasanın hissettiği enflasyonun altında. Ancak şehirler bazında tablo çok farklı:
- Mardin: %42,5 ile zirvede.
- Şanlıurfa: %41,7 ile ikinci sırada.
- Diyarbakır: Konut fiyatlarının en çok arttığı şehir olmuştu, kiralarda da yüksek seyretti.
- Gaziantep: Sadece %11’lik artışla en düşük kira artışı görülen şehir oldu.
- Eskişehir ve Malatya: %16 civarındaki artışlarla en düşük artış oranları listesinde yer aldı.
Bu ayrışma, bölgesel ekonomi ve göç dinamiklerinin etkisini ortaya koyuyor. Örneğin Gaziantep’teki sınırlı artışın, hem Suriyeli nüfusun kısmen geri dönüşü hem de tekstil sektöründeki krizin yarattığı baskı ile ilişkili olabileceği değerlendiriliyor.
Sonuç
Veriler, konut ve kira piyasasında Türkiye genelinde “reel durgunluk” dönemine girildiğini teyit ediyor. Ancak bölgesel farklılıklar büyük: Güneydoğu’daki bazı illerde çift haneli yüksek artışlar görülürken, sanayi krizi yaşayan ya da deprem etkisi altında kalan illerde artış oranları enflasyonun çok gerisinde kalıyor.
