ABD-İran nükleer müzakerelerinde tansiyon yeniden yükselirken, Rusya sürece “pratik çözümlerle” katkı sağlayabileceğini duyurdu. ABD Başkanı Donald Trump ise İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerinden geri adım atacağına giderek daha az inandığını söyledi.
📌 Moskova’dan Nükleer Ara Formül
Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Sergey Ryabkov, yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumun İran’dan çıkarılarak sivil reaktör yakıtına dönüştürülmesi önerisini gündeme getirdi. Ryabkov, “Sadece siyasi fikirler değil, pratik adımlarla hem Washington’a hem Tahran’a yardımcı olmaya hazırız” dedi. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov da Rusya’nın uranyumu kabul etmeye hazır olduğunu doğruladı.
⚛️ İran: Barışçıl Program, Batı: Nükleer Silah Endişesi
Tahran, nükleer programının tamamen barışçıl olduğunu savunurken, Batılı ülkeler İran’ın nükleer silah geliştirme potansiyelinden endişeli. ABD, İran’ın tüm yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumunu ülkeden çıkarmasını istiyor. Tahran ise sadece 2015 anlaşmasında belirlenen kotayı göndereceğini, uranyum zenginleştirmeyi tamamen durdurmayacağını vurguluyor.
🇺🇸 Trump’ın Şüpheleri Artıyor: “Bilmiyorum…”
ABD Başkanı Donald Trump, podcast röportajında İran’ın uranyum zenginleştirmeyi bırakacağına önceki aylara göre daha az inandığını söyledi: “Birkaç ay öncesine göre şimdi daha az eminim. Bir anlaşma yapılacağına güvenim azaldı.” Trump, anlaşma olsa da olmasa da İran’ın nükleer bomba geliştirmesine izin vermeyeceğini vurguladı. “Ama bunu savaşsız yapmak daha güzel olurdu,” dedi.
🚨 İran’dan Sert Mesajlar: “ABD Üsleri Hedefimizde”
İran Savunma Bakanı Aziz Nasirzadeh, müzakerelerin başarısız olması halinde ABD üslerini vuracaklarını açıkladı. “Tüm ABD üsleri bizim erişimimiz dahilinde” diyen Nasirzadeh, ABD’nin olası bir askeri müdahalesine karşılık verileceğini vurguladı.
🕊️ Anlaşma Arayışları: Londra’dan Cenevre’ye
ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick, Londra’da yapılan görüşmelerin Cenevre mutabakatını “çerçeveye” kavuşturduğunu, ancak detayların liderler düzeyinde onaylanması gerektiğini söyledi. Anlaşmanın kritik başlıkları arasında nadir toprak mineralleri ve mıknatıs ihracatı öne çıkıyor.
🌍 Jeopolitik Dengeler: Rusya-İran Yakınlaşıyor
Rusya, Ukrayna savaşında İran’dan silah alırken, bu yılın başında Tahran ile 20 yıllık stratejik ortaklık anlaşması imzaladı. Kremlin, İran’ın sivil nükleer program hakkını savunurken, nükleer silahlanmaya karşı çıkıyor.
📈 Piyasalar ve Riskler
Trump’ın tek taraflı tarifeleri ve İran’a yönelik sert söylemleri, küresel piyasaları baskı altında tutmaya devam ediyor. Dünya Bankası, yüksek tarifeler ve belirsizlik nedeniyle 2025 küresel büyüme tahminini %2,3’e düşürdü. Yatırımcılar müzakerelerde net bir ilerleme göremediği için risk iştahını temkinli tutuyor.
💬 Çerçeve Var, İrade Yok
ABD-İran nükleer anlaşması için ortaya çıkan “çerçeve” Moskova’nın desteğiyle teknik çözümler sunabilir; ancak taraflar arasındaki güven açığı, jeopolitik çıkarlar ve askeri tehditler masada kalmaya devam ediyor. Trump’ın şüpheleri ve İran’ın restleri, nükleer dosyada yeni bir belirsizlik dönemi yaratıyor.
