Petrolde 10 Dolarlık Ters Takla
Petrol piyasasında hafta sonu oluşan savaş fiyatlaması, pazartesi günü yerini hızlı bir çözülmeye bıraktı. İran’ın ABD üslerine yönelik misilleme saldırıları beklendiği kadar etkili olmadı; daha doğrusu, öngörülebilir oldu. Katar’daki Al Udeid üssüne atılan füzelerden can kaybı yaşanmadığı gibi, saldırı öncesinde Katar’ın uyarıldığına dair sızan bilgiler piyasadaki tansiyonu düşürdü. Bu gelişmeler, petrol yatırımcıları için bir anda senaryoyu değiştirdi.
Hafta sonuna girerken petrol, Orta Doğu’da “enerji altyapısının hedef alınabileceği” beklentisiyle yükselmişti. Brent ve WTI fiyatları, pazar gecesi yaşanan fiyat sıçramasında savaş fiyatlamasının zirvesini gördü. Ancak pazartesi sabahı ABD ham petrolü %7,2 düşüşle varil başına 68,51 dolara geriledi. Bu, Nisan ayı başından bu yana en sert günlük düşüş ve son üç yılın en zayıf kapanışlarından biri oldu.
Petrol, pazar gecesi ulaştığı 78,40 dolarlık zirveden yaklaşık 10 dolarlık gerileme yaşadı. Piyasa bu kez savaş değil, savaşın ne kadar “kontrollü” olduğuna odaklandı.
CNN’e konuşan bir kaynağa göre, İran’ın gerçekleştirdiği saldırı öncesinde Katar yönetimine bilgi verildi. Savunma sistemleri devreye alındı, füzeler havada imha edildi ve can kaybı yaşanmadı. Böylece İran, Trump’a “yanıt verdim” diyebilecek ama ABD, askeri anlamda “tepki vermeyi gerektirecek düzeyde” bir hasarla karşılaşmayacak. Diplomatik tabirle: herkes yerini korudu, herkes mesaj verdi, kimse hamle saymadı.
Peki petrol fiyatları neden bu kadar sert düştü?
Çünkü pazar gecesi satın alınan “jeopolitik prim”, artık geçersiz. Gerilimin gerçek bir arz kesintisine dönüşmeyeceği, en azından kısa vadede üretim ve sevkiyatta büyük bir aksama yaşanmayacağı netleşti. Olası bir arz şoku ve buna bağlı enflasyonist baskı fiyatlaması geri alındı.
Bu gevşeme sadece emtia piyasasında değil, borsalarda da pozitif bir etki yarattı. ABD borsalarında enerji kaynaklı stres çözüldü. Özellikle enflasyonun yeniden hızlanacağına dair korkular zayıflayınca, teknoloji ve tüketim hisselerinde yukarı yönlü hareketler görüldü. Yatırımcılar, bu kez petrolü değil, risk iştahını satın aldı.
Ancak her şey çözülmüş değil. Petrol piyasası bir kez daha gösterdi ki, güvenli limanlar artık güvene değil, senaryoya tepki veriyor. İran’ın füze saldırılarının “önceden haber verilmiş” olması, gerilimi askeri değil, teatral bir zemine taşıyor. Fakat bu senaryo uzun süre bu tonda oynanmaz. Gerçek bir arz kesintisi, gerçek bir can kaybı ya da sembolik bir hedefin vurulması fiyatları yeniden 80 doların üzerine taşıyabilir.
Yani bu düşüş kalıcı mı? Cevap: Henüz değil. Ama şu anda piyasa “ateş var mı?” sorusuna “duman çoktu ama kıvılcım sönmüş gibi” diyor.
Özetle, pazartesi sabahı savaş bitmedi; sadece şimdilik rafa kalktı. Ve piyasalar bunu, 10 dolarlık düşüşle fiyatladı.
